Kryl, ten maleńki skorupiak przypominający małą krewetkę, to coś więcej niż tylko gatunek morski: to kamień węgielny ekosystemu Oceanu Południowego. Jednak to istotne ogniwo jest obecnie przedmiotem poważnych kontrowersji środowiskowych ze względu na jego intensywną eksploatację przemysłową.
- Kryl: płuca i spiżarnia Antarktydy
Kryl antarktyczny (Euphausia superba) jest głównym źródłem pożywienia dla wielu gatunków, w tym wielorybów (takich jak płetwal błękitny i płetwal błękitny), ale także pingwinów, fok i niektórych gatunków ryb. Bez niego cały antarktyczny łańcuch pokarmowy ulega załamaniu.
- Skąd tak duże natężenie połowów?
Zainteresowanie krylem w ostatnich latach gwałtownie wzrosło, napędzane rosnącym globalnym popytem na:
Suplementy diety: Olej z kryla, bogaty w kwasy tłuszczowe omega-3, jest wysoko ceniony w branży zdrowia i wellness.
Akwakultura i pasza dla zwierząt: Służy do karmienia ryb hodowlanych i zwierząt gospodarskich.
- Szkody dla wielorybów
Przemysł rybny, wykorzystujący „supertrawlery” wyposażone w zaawansowaną technologię, wpływa na wieloryby poprzez trzy główne mechanizmy:
Bezpośrednia konkurencja o pożywienie: Statki rybackie często polują na te same obszary bogate w kryl, co wieloryby, drastycznie zmniejszając zasoby dostępne dla tych ssaków morskich. Wieloryb musi codziennie spożywać ogromne ilości krylu; wyczerpanie tego zasobu bezpośrednio zagraża jego przetrwaniu i zdolności reprodukcyjnej.
Ryzyko kolizji i przyłowów: Obecność dużych statków przemysłowych w obszarach, gdzie wieloryby żerują, zwiększa ryzyko kolizji. Ponadto, używane masywne sieci mogą przypadkowo uwięzić ssaki morskie, często powodując ich śmierć.
Zakłócenie siedlisk: Przemysłowe połowy, poprzez przeładunek na morzu (przeładunek między statkami), czasami odbywają się w sposób nieprzejrzysty. Działania te generują hałas i zanieczyszczenie fizyczne w delikatnych ekosystemach, zakłócając naturalne zachowania łowieckie i migracyjne waleni.
- Zarządzanie pod presją
Chociaż CCAMLR (Komisja Ochrony Żywych Zasobów Morskich Antarktydy) ustala kwoty połowowe, organizacje ekologiczne (Greenpeace, Sea Shepherd, WWF) potępiają niewystarczające zarządzanie. Krytyka koncentruje się na:
Braku poszanowania obszarów chronionych przez niektóre statki.
Trudnościach w skutecznym kontrolowaniu flot operujących na ekstremalnie odległych obszarach.
Niewystarczającej dostępności morskich obszarów chronionych do ochrony kluczowych żerowisk.
Sytuacja stała się alarmująca. Podczas gdy zmiany klimatu w naturalny sposób ograniczają odpowiednie siedliska kryla, dodatkowa presja wywierana przez przemysł rybny działa jak katalizator załamania się bioróżnorodności Antarktydy. Wiele organizacji pozarządowych apeluje obecnie do konsumentów o unikanie produktów z kryla i domaga się utworzenia rozległych rezerwatów morskich, w których wszelka działalność wydobywcza byłaby surowo zabroniona.
Przemysłowe połowy kryla są zdominowane przez niewielką grupę międzynarodowych firm, z których większość jest członkami ARK (Stowarzyszenia Odpowiedzialnych Firm Poławiających Kryla).
Ta organizacja, założona w 2012 roku, zrzesza około dziesięciu firm z siedzibą głównie w Norwegii, Chinach, Korei Południowej i Chile i odpowiada za ponad 95% całkowitych połowów kryla w wodach Antarktydy.
Spośród głównych graczy, norweska firma Aker QRILL Company (dawniej Aker BioMarine) wyróżnia się jako światowy lider w tym sektorze; zarządza flotą zaawansowanych statków przetwórni i odgrywa wiodącą rolę w ustalaniu standardów połowowych oraz dobrowolnych inicjatywach na rzecz ochrony środowiska.
Oprócz tego inni ważni gracze, tacy jak Rimfrost (Norwegia), PescaChile (Chile), a także kilka chińskich i południowokoreańskich firm (m.in. Dongwon Industries czy Liaoning Pelagic Fisheries Corporation), uzupełniają ten ekosystem przemysłowy, koncentrując swoją produkcję na przetwarzaniu kryla na mączkę do akwakultury lub na olej bogaty w kwasy omega-3 przeznaczony na rynki zachodnie.
Oto niektóre marki karmy dla zwierząt z oznaczeniem QRILL Pet, które można znaleźć na całym świecie:
